Sağlık Verileri Ticari Amaçla Satılamaz!

Sağlık Verileri Ticari Amaçla Satılamaz!. 11.07.2012 tarih ve 28350 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Sağlık Sigortası Verilerinin Güvenliği ve Paylaşımına İlişkin Yönetmelik ile finansmanı Sosyal Güvenlik Kurumunca sağlanan sağlık hizmetlerine ilişkin her türlü veri Yönetmelikte "alıcı" olarak tanımlanan özel sektör kuruluşları ile sözleşme ve ücret karşılığı paylaşılabilecektir. Söz konusu yönetmeliğin özellikle çok uluslu ilaç firmalarının ve özel sağlık kuruluşlarının çıkarlarına hizmet edecek doğrultuda hazırlandığı çok açıktır. Yönetmelikte her ne kadar özel hayatın gizliliği ve ticari sır niteliğindeki verilerin korunmasına ilişkin hükümlerin esas alındığı belirtilse de kişileri doğrudan veya dolaylı olarak tanımlamayan genel veya anonim verilerin paylaşılabilmesi, verilerin tamamen ticari amaçlar doğrultusunda kullanılmasına engel oluşturmamaktadır. Kaldı ki Yönetmelikte paylaşıma açılmış olan sağlık verisi kişisel veriden ayrı olarak düzenlenmiş ise de sağlık verisini kişisel veriden ayrı tutmak mümkün değildir. Yönetmelik, sağlık verileri dahil her türlü kişisel verilerin kişilerin rızasıyla üçüncü kişilerle paylaşılmasına izin vermektedir. Bugün biliyoruz ki birçok hastanede hastalara sayfalarca evraklar imzalatılmakta ve çoğu hasta/hasta yakını imzalatılan evrakların içeriğini değerlendirebilecek yetiye sahip değildir. Özellikle pahalı ilaçlar kullanması zorunlu olan hastaların ilaç firmalarınca bilinebilecek olması bu alanda halihazırda mevcut olan etik bozulmaları daha da arttıracaktır. Herhangi bir ticari ürün olmayan ilaçların ve epidemiyolojik sağlık verilerin rekabete açık şekilde özel kuruluşlara pazarlanması halk sağlığına ne gibi katkılar sağlayacaktır? Yönetmelikte verileri temin etmek için gerekli "talebe esas gerekçe"ler sınırlandırıcı bir şekilde belirtilmemiş olması dolayısıyla veriler alıcılar tarafından her türlü gerekçe ileri sürülerek istenebilir. Kurumca ön değerlendirme yapılacak olsa bile ölçütlerin nelerden ibaret olduğu açıkça düzenlenmemiştir. Bu yönetmelik ile ayrıca, eczaneler de dahil sağlık hizmet sunucularına ilişkin veriler isim belirtilmese dahi bölge veya alan adı içerisinde talep eden "alıcı"larla paylaşılabilmektedir. Son günlerde konu ile ilgili basında yer alan bir haber bu endişelerimizi doğrular niteliktedir. Söz konusu haberde Bakanlığın, ilçe ilçe ilaç ve hastalık verilerini bir şirkete sattığı ve 72 milyon TL gelir elde ettiği belirtilmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun ücret karşılığında sağlık verilerini tamamen kâr amaçlı hareket eden ve çoğunluğu çok uluslu şirketlerden oluşan özel sağlık kuruluşlarına ve ilaç firmalarına pazarlaması, bu kişilerin hekimlerin reçete yazma alışkanlıklarına ve ilaç pazarına daha kolay bir şekilde müdahale edebilmesinin önünü açmaktadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, yalnızca gelir elde etmek amacıyla paylaşıma açtığı sağlık verilerinin kamu yararına ve halk sağlığına ne şekilde katkı sağlayacağını bir an önce açıklamalıdır. Yönetmeliğin iptalini sağlamak amacıyla Odamız tarafından yürütülecek yasal prosedür gereği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na gönderdiğimiz yazıyı ekte bilgilerinize sunuyoruz. İstanbul Eczacı Odası Yönetim Kurulu EK: Konu ile ilgili Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na Yönetmeliğin iptali talepli olarak gönderdiğimiz yazı